Vanaf uw vijftiende bouwt u ieder jaar dat u in Nederland woont of werkt 2% van uw AOW-pensioen op. Na vijftig jaar hebt u een volledig pensioen opgebouwd. Of andersom: voor ieder jaar dat u in het buitenland woonde of werkte, wordt uw pensioen met 2% gekort. U krijgt dan vanaf uw 65e een gedeeltelijk AOW-pensioen.

De AOW is een volksverzekering waarvoor alleen mensen met een inkomen premie betalen. U betaalt AOW-premie tot uw 65e.
Ook als u niet in Nederland woont, maar wel hier werkt en loonbelasting en dus premie betaalt, bent u verzekerd. Gaat u buiten Nederland wonen of werken, dan loopt uw AOW-verzekering niet door. Wel kunt zich vrijwillig verzekeren.

Er zijn naast de AOW ook regelingen die een vervroegd pensioen of een aanvullend pensioen mogelijk maken. Daarvoor moet u via uw werkgever premie betaald hebben of bijvoorbeeld een lijfrentepolis afgesloten hebben.
Het is mogelijk om na u 65e te blijven werken. Wat u daarmee verdient is een aanvulling op uw AOW-pensioen.

De Algemene Ouderdomswet kent verschillende pensioenen voor alleenstaanden, voor alleenstaande ouders en voor gehuwden (ook: partners / samenwonenden). De hoogte van de pensioenen worden afgeleid van het minimumloon.

Alleenstaanden krijgen maandelijks een bedrag gelijk aan 70% van het netto minimumloon.
Alleenstaande ouders ontvangen 90%.
Gehuwden krijgen 50%. Zijn beiden 65 jaar of ouder, hebben ze samen 100% van het minimumloon. Zolang de jongste partner zelf nog geen 65 jaar of ouder is, ontvangt de oudste een partnertoeslag van 50%. Op deze toeslag wordt inkomen van de partner in mindering gebracht.

Vanaf uw 65ste verjaardag hebt u recht op een AOW-pensioen. Vaak hebben mensen daarnaast recht op een aanvullend pensioen van een pensioenfonds. Een pensioenvoorziening is belangrijk, omdat uw contract vaak eindigt als u 65 jaar wordt. U hebt dan dus geen inkomen uit werk meer en ook geen recht op een werkloosheidsuitkering (overigens mág u wel naast uw AOW-uitkering (blijven) werken).

De Algemene Ouderdomswet (AOW) regelt een pensioen op minimumniveau voor wie in Nederland gewoond heeft. Wie rechtmatig in Nederland woont, is verzekerd voor de AOW. Iemand die niet in Nederland woont maar wel hier werkt, is over het algemeen ook verzekerd.
Vanaf uw vijftiende bouwt u ieder jaar dat u in Nederland woont of werkt 2% van uw AOW-pensioen op. Na vijftig jaar hebt u een volledig pensioen opgebouwd. Of andersom: voor ieder jaar dat u in het buitenland woonde of werkte, wordt uw pensioen met 2% gekort. U krijgt dan vanaf uw 65e een gedeeltelijk AOW-pensioen en hebt eventueel recht op aanvullende bijstand.

Als u een AOW-pensioen hebt en naar het buitenland verhuist, blijft u niet in alle gevallen uw volledige AOW ontvangen. Geen beperking geldt voor EU/EER-landen en alle overige landen waarmee Nederland een verdrag heeft gesloten. Alleen naar deze landen kan u de hele opgebouwde AOW meenemen.
In alle andere landen hebt u vanaf 1 januari 2006 geen recht meer op partnertoeslag of het hogere alleenstaandenpensioen. U krijgt alleen een AOW-pensioen ter hoogte van 50% van het minimumloon. Voor mensen die al voor 1 januari 2000 hun AOW met toeslag ontvingen in een niet-verdragsland, wordt een uitzondering gemaakt. Zij houden recht op hun uitkering, waar ze ook wonen.

De hoogte van uw AOW-pensioen hangt af van uw situatie: woont u alleen of met een kind, bent u getrouwd, woont u samen, of woont u met meerderen samen?

Alleenstaand en alleenstaande ouder
Als u alleen woont hebt u recht op een pensioen voor alleenstaanden. U hebt ook recht op een alleenstaandenpensioen als u met uw kind samenwoont. Is uw kind nog minderjarig, dan ontvangt u een eenouderpensioen.
Ook als met nog twee (of meer) meerderjarige personen in een huis woont, bent u voor de AOW en de Anw alleenstaand (zie hieronder bij meerpersoonshuishouden).

Gehuwd / samenwonend
Gehuwden en samenwonenden van 65 jaar of ouder ontvangen ieder het 'gehuwdenpensioen'. Is uw partner nog geen 65, dan kunt u recht hebben op een partnertoeslag.
Niet alleen gehuwden en partners die als gehuwden samenwonen krijgen een gehuwdenpensioen. U wordt ook als samenwonend beschouwd als u met één andere persoon een gezamenlijke huishouding voert.

Meerpersoonshuishouden
Woont u met nog twee (of meer) volwassenen in een huis, dan noemt de SVB dit een meerpersoonshuishouden. U hebt dan recht op een pensioen voor een alleenstaande.

Hoe vraag ik mijn AOW-pensioen aan?

Als u een vast woonadres in Nederland hebt en het is de gemeente bekend dat u daar woont, dan staat u ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie. U krijgt dan zes maanden voordat u 65 jaar wordt een brief van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Hierin staat dat u via internet een aanvraag voor AOW kan indienen. Hiervoor hebt u wel een DigiD nodig.
Dient u de aanvraag voor het AOW-pensioen te laat in, dan wordt het pensioen met maximaal een jaar terugwerkende kracht toegekend.
Als u naast uw AOW ook recht hebt op een staatspensioen (ouderdoms- of nabestaandenpensioen) uit een EU/EER- of verdragsland, dan kunt u dit tegelijk met uw Nederlandse pensioen aanvragen bij de SVB.

Woont u in het buitenland? Dan hangt het ervan af in welk land u woont, waar u uw pensioen moet aanvragen.

U woont in een EU/EER- of verdragsland?
Dan kunt u zowel uw buitenlandse staatspensioen als uw Nederlandse AOW aanvragen bij de instantie die het ouderdomspensioen uitbetaalt in het land waar u woont. U kunt uw pensioen het beste minimaal een jaar voordat u 65 jaar wordt aanvragen.
Ben u nooit voor de AOW verzekerd geweest in uw woonland? Dan vraagt u uw AOW-pensioen minimaal zes maanden voordat u 65 jaar wordt aan bij de SVB.

Woont u niet in een EU/EER- of verdragsland?
Dan vraagt u uw pensioen aan bij de Sociale Verzekeringsbank, Vestiging Roermond. Dit moet u minimaal zes maanden doen voordat u 65 wordt.

Uitbetaling AOW-pensioen

Het AOW-pensioen wordt iedere maand uitbetaald door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Rond de 25ste staat het geld op uw rekening. In mei ontvangt u de vakantietoeslag. Op het pensioen worden loonbelasting en premies Anw en AWBZ ingehouden (de loonheffing). Daarnaast wordt de inkomensafhankelijk bijdrage voor de Zorgverzekeringswet ingehouden.
De SVB vergoedt deze bijdrage niet, omdat de bijdrage al in het AOW-bedrag is verwerkt.

Eenmaal per jaar ontvangt u een jaaropgave van het uitbetaalde pensioen en de daarop ingehouden loonheffing en inkomenafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet.

Wanneer gaat mijn AOW-pensioen in?

Het AOW-pensioen gaat in op de eerste dag van de maand dat u 65 wordt. Dus wordt u bijvoorbeeld op 12 maart 65 jaar, dan hebt u over de hele maand maart recht op AOW-pensioen. Op ongeveer de 25ste van de maand staat het geld op uw rekening.

Opname in een instelling en de AOW

Wanneer u een AOW-pensioen voor gehuwden ontvangt en u of uw partner wordt langdurig opgenomen in een instelling (bijvoorbeeld een verpleeghuis), dan kan dit gevolgen hebben voor uw AOW-pensioen. Het is mogelijk dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) u en uw partner vraagt of u vanaf de dag van opname duurzaam gescheiden leeft en beiden een AOW-pensioen voor ongehuwden wilt ontvangen. U woont immers niet meer bij elkaar. Voor ongehuwden bedraagt het AOW-pensioen 70% van het minimumloon, een gehuwdenpensioen 50%. Dit is voor u beiden opgeteld meer en lijkt dus voordeliger.

Maar let op! Als u aangeeft dat u inderdaad duurzaam gescheiden leeft, is er volgens de AWBZ geen sprake meer van een thuissituatie voor de opgenomen partner. Deze moet dan de hoge eigen bijdrage gaan betalen. Het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage kan groter zijn dan het verschil tussen een AOW-pensioen voor een gehuwde en dat voor een alleenstaande. Het verschil kan echter ook kleiner zijn. Dit is afhankelijk van de inkomenssituatie van beide partners. Dus voordat u doorgeeft aan de SVB dat er sprake is van een duurzame scheiding, is het verstandig om goed uit te (laten) zoeken wat hiervan de financiële gevolgen zijn.

Hebt u bericht gekregen van de SVB dat uw situatie is gewijzigd en dat u beiden een pensioen voor alleenstaanden zult gaan ontvangen, dan kunt u misschien nog bezwaar maken. Hoe u bezwaar kunt maken leest u in het onderwerp bezwaar en beroep.
Hebt u aangegeven dat u duurzaam gescheiden leeft en ontvangt u beiden al een AOW-pensioen voor alleenstaanden, dan kunt u dit niet meer terugdraaien. Deze wijziging is onomkeerbaar. Wanneer u weer gaat samenwonen en dit doorgeeft aan de SVB, wordt deze wijziging natuurlijk wel verwerkt.

Wanneer eindigt het AOW-pensioen?

Bij overlijden eindigt het AOW-pensioen direct. Over de resterende dagen van de maand van overlijden wordt geen AOW uitgekeerd. Het gereserveerde vakantiegeld wordt nog wel uitbetaald. En nabestaanden hebben recht op een overlijdensuitkering van een maand.

Als u naar het buitenland verhuist, kunt u uw AOW-pensioen blijven ontvangen. In landen waarmee Nederland geen verdrag heeft gesloten, krijgt u vanaf 1 januari 2006 maximaal 50% van het minimumloon (geen partnertoeslag of het hogere alleenstaandenpensioen meer, tenzij u al voor 1 januari 2000 een pensioen in dit land ontving).

De AOW is een verplichte volksverzekering in Nederland. De AOW regelt het collectieve basispensioen van ons land. Het pensioen is beschikbaar vanaf de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar. De AOW is niet afhankelijk van het inkomen, maar van het aantal jaren dat men in Nederland heeft gewoond.

De AOW is niet voor iedereen hetzelfde. De hoogte van de uitkering hangt ook af van je woonsituatie. Er zijn drie verschillende uitkeringen. Een uitkering voor een alleenstaande, een uitkering voor een samenwonende en een uitkering voor een alleenstaande ouder. Als je woonsituatie verandert, verandert ook de hoogte van de AOW-uitkering. Veranderingen in je woonsituatie moet je dan ook meteen doorgeven aan de Sociale Verzekeringsbank.

Het AOW pensioen wordt in vijftig jaar opgebouwd. Om in Nederland voor een volledige AOW in aanmerking te komen, moet je van jouw 15e tot 65e jaar in Nederland hebben gewoond. Tussen het 15e en 65e levensjaar wordt jaarlijks twee procent AOW opgebouwd. Elk jaar buiten Nederland betekent 2% minder opbouw en daarmee ook een uitkering die 2% lager is. Als je op latere leeftijd naar Nederland bent gekomen dan heb je vaak te weinig AOW opgebouwd en heb je dus een AOW-gat.

Geen volledige AOW
Wanneer je geen volledige AOW krijgt en verder geen of weinig andere inkomsten hebt, kom je misschien in aanmerking voor aanvullende bijstand. Er is een aparte bijstandsnorm voor ouderen met een gekorte AOW, waardoor zij evenveel ontvangen als ouderen met een ongekorte AOW. Meer informatie hierover kun je krijgen bij de afdeling Sociale Zaken van je gemeente.

Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om de ontbrekende AOW jaren vrijwillig in te kopen. Als je bijvoorbeeld op je 26e in Nederland komt wonen, kun je de 11 ontbrekende jaren inkopen. Als je besluit om de ontbrekende jaren in te kopen, dan ben je wel verplicht om alle ontbrekende jaren te kopen. Vanaf het moment dat je in Nederland bent komen wonen (en dus verzekerd bent voor de AOW), heb je 5 jaar de tijd om deze verloren AOW jaren in te kopen. Als deze periode verstreken is, is inkoop niet meer mogelijk.

Naast je “verloren” jaren in te kopen bestaat er ook de mogelijkheid om je voor je AOW te verzekeren. Vanaf de dag waarop je niet meer verplicht verzekerd bent voor de AOW, kun je je vrijwillig verzekeren. Je kunt je voor deze vrijwillige verzekering aanmelden binnen één jaar na het einde van de verplichte verzekering. De duur van de vrijwillige verzekering is beperkt tot tien jaar. Voor de vrijwillige verzekering betaal je dezelfde premie als voor de verplichte verzekering. Als je geen inkomen hebt of een heel laag inkomen, betaal je een minimumpremie.